فن کویل

دستگاه فن کویل چیست و چگونه باعث سرمایش و گرمایش هوا می شود؟

فن کویل چیست ؟ فن کویل یک دستگاه ساده است که از یک مبدل حرارتی (کویل) سرمایشی گرمایشی و یک فن تشکیل شده است. نحوه کار آن به این صورت است که آب سرد (در تابستان) یا آب گرم (در زمستان) درون کویل های (لوله های مسی) آن جریان یافته و فن با وزیدن هوا از اطراف کویل (لابلای لوله ها) ، موجب برخورد هوا با سطح سرد یا داغ کویل شده و هوای سرد یا گرم را به فضای داخل ساختمان ارسال می کند.

جریان آب سرد درون کویل ها توسط دستگاه چیلر (یا دستگاه مینی چیلر در سایز کوچکتر) و جریان آب گرم درون کویل ها توسط دستگاه بویلر موجود در موتورخانه (یا دستگاه پکیج گازسوز زمینی یا دیواری در سایز کوچکتر) تامین می شود. همانطور که در شکل زیر نشان داده شده است، فن کویل ها با لوله های آب سرد و گرم به چیلر و بویلر متصل می شوند. از نظر قیمتی در سیستم تهویه مطبوع سرمایشی گرمایشی چیلر ، بویلر و فن کویل ها (که یکی از کامل ترین سیستم های تهویه است) در واقع این چیلر است که مشخصات فنی پیچیده تر و بیشترین قیمت را دارد و فن کویل ها دستگاه هایی با ساختار و مشخصات ساده هستند که قیمت به مراتب پایینی دارند.

مطالعه بیشتر درباره انواع چیلرها ، مشخصات ، قیمت و طرز کار آنها در این متن ⇐ چیلر

در برخی دستگاه ها به جای آب سرد یا گرم، سیال مبرد در کویل آن جاری می شود. یعنی مبرد (گاز فرئون) مستقیما وارد فن کویل ها شده و باعث سرمایش یا گرمایش هوا می شود. در این صورت فن کویل ها به دستگاه VRF یا GHP وصل می شود که برای آشنایی بیشتر با اجزا ، مشخصات و مزایای سیستم تهویه GHP این متن ⇐ سیستم تهویه GHP و برای آشنایی با طرز کار ، قیمت و ویژگی های VRF می توانید این متن ⇐ سیستم تهویه مطبوع مرکزی VRF را مطالعه بفرمایید.

چند نکته مهم در خصوص سرمایش و گرمایش هوا با فن کویل ها و مشخصات آنها

1 . دستگاه فن کویل قسمتی از سیستم تهویه مطبوع (سرمایش و گرمایش) مرکزی است که در تهویه مطبوع انواع ساختمان های مسکونی (کاربردهای خانگی ، آپارتمانی ، ویلایی) ، اداری ، تجاری و … مورد استفاده قرار می گیرد. گاهی یونیت فن کویل به صورت داکت (کانالی) استفاده شده که به آن داکت فن کویل یا فن کویل کانالی گفته می شود که توانایی تامین و وارد نمودن هوای تازه به درون ساختمان را دارد. از دیگر سیستم های کانالی که مزایا و معایب خاص خود را دارد می توان به داکت اسپلیت اشاره کرد که برای شناخت این سیستم ، بررسی مشخصات ، قیمت ، مزایا و معایب آن می توانید این مقاله ⇐ داکت اسپلیت را مطالعه کنید.

2 . دستگاه فن کویل گرمایشی و سرمایشی توسط یک کلید On/Off دستی یا ترموستاتی کنترل می شود که به واسطه آن یا دور فن تغییر می کند و یا اینکه جریان آب ورودی به آن توسط یک شیر باز و بست می شود. در ساختمان های مجهز به BMS ، کنترل آن توسط یک کنترلر دیجیتال که به شبکه BMS متصل می شود، انجام می گردد. مزیت به کارگیری فن کویل ها در یک ساختمان این است که علاوه بر اینکه می تواند هم باعث سرمایش و هم گرمایش هوا شود، به راحتی و بدون اینکه فن کویل ها نسبت به هم اثر پذیری داشته باشند می توان فن کویلی را که بیهوده در حال کار است را خاموش نمود و نیز درجه حرارت هوای خارج شده از آن را بدون اینکه اثری بر کارکرد سایر فن کویل ها داشته باشد، کم یا زیاد کرد. در شکل زیر مشاهده می کنید که تعدادی فن کویل به چیلر و بویلر متصل هستند و چگونه باعث سرمایش و گرمایش مستقل هوا در هر اتاق می شوند.

3 . به خاطر سادگی و انعطاف پذیری ، نصب این سیستم نسبت به سیستم هایی مانند هواساز ، صرفه اقتصادی بیشتری دارد. زیرا به کانال کشی های متعدد (به جز نوع کانالی) در آنها نیازی نیست و با لوله کشی مستقیما به دستگاه های تولید کننده آب سرد و آب گرم متصل می شوند. هواسازها رقیب سرسخت فن کویل ها هستند که با توجه به ویژگی های یک ساختمان خاص معمولا یکی از این دو سیستم یا ترکیبی از آنها مورد استفاده قرار می گیرد. برای اینکه بدانید هواساز چیست و چگونه کار می کند پیشنهاد می کنیم که این مقاله ⇐ هواساز چیست ؟ را مطالعه بفرمایید.

4 . با اندازه گیری دمای هوای ورودی و خروجی فن کویل و نیز حجم هوای ورودی عبوری از آن می توان توان حرارتی یا برودتی خروجی از آن را محاسبه نمود.

5 . طراحی فن کویل در دو حالت کلی حالت دمنده و حالت مکنده انجام می شود. در حالت دمنده، فن دستگاه هوا را با وزیدن در بین کویل و در نوع مکنده، با مکش هوا از بین کویل، گرم یا سرد می کند. نوع مکنده حرارت بیشتری را می تواند عبور دهد ولی اندکی نسبت به نوع دمنده گران قیمت تر است.

6 . این دستگاه ها در انواع گوناگون سقفی ، دیواری ، زمینی و … موجود هستند که در شکل زیر یک نوع پر کاربرد آن (سقفی توکار) نشان داده شده است. دستگاه فن کویل سقفی توکار نسبت به انواع دیگر قیمت کمتری دارد. برای آشنایی بیشتر با نحوه دسته بندی و ساختار انواع آنها می توانید این متن ⇐ انواع فن کویل را مطالعه کنید.

7 . توکار یا روکار بودن دستگاه

یک واحد فن کویل را می توان به صورت توکار (مخفی) و یا روکار (در معرض دید) طراحی و نصب کرد